In het najaar van 2018 starten testvaarten met onbemande vaartuigen op de IJzer tussen Diksmuide en Nieuwpoort. Het proefproject autonoom varen in de Westhoek is een samenwerking tussen de KU Leuven, het Agentschap Waterwegen en Zeekanaal en de Provinciale Ontwikkelingsmaatschappij (POM) West-Vlaanderen.

De KU Leuven was eerder onder meer met het Noorse bedrijf Marintek betrokken bij het proefproject rond onbemand varen RAVEN (remote-controlled and autonomous vessels for European and national waters). Dat had als doel het ombouwen van een bestaand schip om er een autonoom varend vaartuig van te maken. Dat project werd begin dit jaar afgeschoten, onder meer door een gebrek aan Europese subsidies.

In tegenstelling tot RAVEN focust dit proefproject op kleinere waterwegen. Daarom zijn de partners gestart met de voorbereidingen voor het testen van een autonoom varend vaartuig op de IJzer. Het project wil de technologie voor onbemand varen testen in een levensechte omgeving, op de IJzer tussen Heernisse, Diksmuide en het spaarbekken van Sint-Joris in Nieuwpoort.

Het onderzoek moet uitwijzen of onbemande schepen een optie zijn voor de toekomst. Dit traject biedt het voordeel dat er beperkt scheepvaartverkeer is, maar dat de omvang toch ideaal is om tot betrouwbare resultaten te komen. In het eerste deel van het project zal Waterwegen en Zeekanaal het noodzakelijke wettelijke en regelgevende kader opmaken.

Interesse

Tegelijkertijd werkt het departement Werktuigkunde van de KU Leuven een technisch ontwerp uit dat als basis zal dienen voor het ontwikkelen van het vaartuig. De POM West-Vlaanderen zal in samenwerking met de andere projectpartners de test- en demonstratiepilots coördineren.

Doel is om de kosten voor scheepsbemanning te drukken, maar ook om de waterwegen beter te ontsluiten en zo het aantal vrachtwagens op de wegen te reduceren. Volgens de provincie West-Vlaanderen bestaat er nu al interesse van bedrijven. De kosten van het project bedragen 623.000 euro, maar er is wel Europese steun.

“We kunnen met autonoom varen nog meer uit onze waterwegen halen”, zegt Vlaams minister van Mobiliteit Ben Weyts (N-VA). “Tegelijkertijd maken we de binnenvaart aantrekkelijker in de ogen van verladers. Nu wordt nog te vaak en te makkelijk voor de vrachtwagen gekozen.”